Close Menu
Karibu MediaKaribu Media
  • Ahabanza
  • Amakuru
    • Mu mahanga
    • Iyobokamana
    • Ubutabera
    • Ubukungu
    • Amatangazo
    • Amateka
    • Umuco
    • Umutekano
    • Ibiyaga bigari
    • Uncategorized
  • Imyidagaduro
  • Imikino
  • Uburezi
  • Ubuzima
  • Kinyarwanda
  • Français
  • Kiswahili
  • English

Subscribe to Updates

Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

What's Hot

BURERA: Ibikorwa by’Inama Njyanama muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, byubakiwe ku gushyira umuturage ku Isonga

September 17, 2026

MUSANZE: Abafatanyabikorwa ba Red Rocks biyemeje kurwanya indwara z’ibyorezo

September 15, 2026

MUSANZE: Abashoje Manda muri Njyanama bagikeneye kuguma mu nshingano babwiwe ko inzira ziharuye

September 14, 2026
Facebook X (Twitter) Instagram
Trending
  • BURERA: Ibikorwa by’Inama Njyanama muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, byubakiwe ku gushyira umuturage ku Isonga
  • MUSANZE: Abafatanyabikorwa ba Red Rocks biyemeje kurwanya indwara z’ibyorezo
  • MUSANZE: Abashoje Manda muri Njyanama bagikeneye kuguma mu nshingano babwiwe ko inzira ziharuye
  • EAC: Inyabutatu mu kurengera ibidukikije, umusingi w’iterambere muri Afurika y’ibirasurazuba
  • MUSANZE: Intsiriri y’ibibazo mu kigo cy’amashuri y’Inshuke n’Abanza “SPES NOVA JUNIOR ACADEMY”
  • MUSANZE: Shaikha Al Nuwais yakoze agashya muri Red Rocks Initiative
  • AMAJYARUGURU: Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru yasabye abikorera kunoza ibyo bakora kandi byujuje ubuziranenge
  • BURERA: Dukore Ishoramari rirambye twigisha abana bacu/ Bwana KAYITSINGA Faustin
Facebook X (Twitter) Instagram
Karibu MediaKaribu Media
  • Ahabanza
  • Amakuru
    • Mu mahanga
    • Iyobokamana
    • Ubutabera
    • Ubukungu
    • Amatangazo
    • Amateka
    • Umuco
    • Umutekano
    • Ibiyaga bigari
    • Uncategorized
  • Imyidagaduro
  • Imikino
  • Uburezi
  • Ubuzima
  • Kinyarwanda
  • Français
  • Kiswahili
  • English
Karibu MediaKaribu Media
Home » BURERA: Ibikorwa by’Inama Njyanama muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, byubakiwe ku gushyira umuturage ku Isonga
Politike

BURERA: Ibikorwa by’Inama Njyanama muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, byubakiwe ku gushyira umuturage ku Isonga

MANIRAGUHA LadisilasBy MANIRAGUHA LadisilasSeptember 17, 2026Updated:September 19, 2026413 Views
Facebook Twitter WhatsApp Copy Link

Ku itariki ya 15/09/2026 ku karere ka Burera habereye umuhango/ Ibirori, aho abagize Inama Njyanama y’ako karere bagaragarije ibikorwa byagezweho abitabiriye ibyo birori. Ni ibikorwa byagezweho ku bufatanye n’abafatanyabikorwa batandukanye muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, abagize Inama Njyanama bagiye gusoza.

Akarere ka Burera, ni akarere gafite ubuso bwa km² 644; Abaturage ibihumbi 387,729 batuye ku bucucike bwa km²682; Imirenge17; Utugari 69 n’imidugudu 571. Ni akarere gafite ibyiza nyaburanga, aho gafite ikiyaga cya Burera na Ruhondo kakagira n’igishanga cy’Urugezi kiri mu murage w’isi. Gafite ikirunga cya Muhabura gikozweho n’imirenge itatu “Gahunga; Rugarama na Cyanika” kigera ku mupaka uduhuza n’igihugu cy’igituranyi cya Uganda, ni imirenge itandatu ikora kuri uyu mupaka hafite ibirometero mirongo 63. Ni akarere gafite ubukungu bushingiye ku buhinzi n’ubworozi; Ubukerarugendo; Ibidukikije n’ubucuruzi bwambukiranya imipaka.

Ni umuhango witabiriwe n’abantu batandukanye, barimo: Abaturage; Abayobozi b’ibigo n’amakoperative; Abagize Inama Njyanama y’Akarere ka Burera bose; Abakozi b’Akarere; Abari abayobozi b’akarere ka Burera muri manda zashyize; Abagize Inama y’Umutekano itaguye y’Intara y’Amajyaruguru;
Intumwa ya Ministeri y’Ubutegetsi bw’Igihugu; Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru, Bwana Maurice MUGABOWAGAHUNDE, Umushitsi mukuru yari Umunyamabanga wa Leta muri Ministeri y’Ikorana buhanga no guhanga udusha ‘innovation’, ni Bwana Yves Iradukunda akaba n’Imboni y’Akarere ka Burera.

Ibirori byabimburiwe n’igikorwa cyo kugaburira abana “kubaha amata” bo mu kigo mbonezamikurire cy’abana bato “irerero” gituriye inyubako y’Akarere ka Burera, hari mu masaha y’abana yo kugira icyo bafata nk’uko iyi gahunda iri mu gihugu hose.

Bwana BIZIMUNGU Jean Baptiste, Perezida w’Inama Njyanama y’Akarere ka Burera niwe wabimburiye abandi mu gufata ijambo, maze aha ikaze abitabiriye uyu muhango bose kandi atangira ababwira gahunda y’umunsi.

Yagize ati: “Uyu ni umwanya mwiza wo gushyimira ibyagezweho, gutekereza ku byakozwe no kureba ibitararangira ndetse no gushyikiriza manda izakurikira umurage mwiza wo gukomeza kubaka Akarere kacu ka Burera. Inama Njyanama yashyize imbaraga mu gutanga umurongo w’Imiyoborere ushyingiye ku igenamigambi igenzura, kubazwa inshingano no kugeza igisubizo ku muturage.”

Yakomeje agira ati: “Mu gihe cy’iyi manda y’imyaka itanu (5ans), Inama Njyanama yakoze imirimo yayo ibinyujije mu gukora inama zisanzwe n’izidasanzwe ndetse no gukorera muri za komisiyo na biro yaguye y’Inama Njyanama, muri urwo rwego hakaba harafashwe imyanzuro 402. Imyanzuro 381 ingana na 94,7% yashyizwe mu bikorwa; Imyanzuro ingana na 5,3%, iracyakomeza gukurikiranwa ngo nayo ishyirwe mu bikorwa.”

Bwana BIZIMUNGU J. Baptiste, Président w’Inama Njyanama y’Akarere ka Burera.

Imyanzuro yafashwe yashyizwe mu bikorwa ku rwego rushimishije, komite y’ubugenzuzi nayo yagize uruhare mu micungire y’umutungo; Ubuziranenge bw’amakuru; Imikorere y’inzego ndetse no kubahiriza amategeko n’amabwiriza, imyanzuro 137 niyo yafashwe na komite y’ubugenzuzi kandi muriyo 131 yabashije gushirwa mu bikorwa bingana na 36,6 %.

Umwe mu murage w’ingenzi iyi nama tugiye gusigira abandi, ni uko twagiye tugira icyumweru cy’umujyanama cyagiye kiba ngaruka mwaka. Aho abajyanama basuraga abaturage. Abajyanama kandi batanze ubufasha bw’amabati 250 ku batishoboye n’inka enye (4) zorojwe abaturage, abajyanama kandi batanze amafaranga angana na miriyoni 2,795,409frw yo gufasha mu bibazo bibangamiye abaturage. Ibi byose bigaragaza ko Umujyanama atari uwo gukora inama gusa.

Inama Njyanama kandi, yagize uruhare rwo gukurikirana ingengo y’imari ya buri mwaka. Yavuye kuri miriyari 25,550,000,000 frw mu mwaka wa 2021_ 2022 igera kuri miriyari 41,090,000,000frw mu mwaka wa 2025_ 2026, bingana n’inyongera ya 60,8% mu gihe cy’imyaka5. Ku birebana n’amafaranga Akarere kinjiza, yavuye kuri miriyoni 922,000,000 agera kuri miriyari 1,250,280,000 Frw.

Perezida w’Inama Njyanama yagize ati: Iyi manda turangije ntabwo yaranzwe n’ibyemezo gusa, ahubwo yaranzwe no kubazwa inshingano; Gukorera hamwe no gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’imyanzuro yabaga yafashwe, hari imyanzuro 19 ikomeje gukurikiranwa hari n’imyanzuro ebyir(2) itarashyirwa mu bikorwa. Ibyo bigomba gukomeza gukurikiranwa nabyo bikazashyirwa mu bikorwa.”

Yakomeje agira ati: “Iyi manda yatwigishije byinshi, twize ko icyemezo gifite agaciro ari igishyirwa mu bikorwa kikagira umusaruro kandi ukagera ku muturage. Niyo mpamvu dusigiye manda izakurikira impanuro yo gukorera hamwe, kwegera no gukorera abaturage; Gukoresha neza umutungo wa Leta no kwihutisha ibikorwa bigamije guteza imbere imibereho myiza y’abaturage, ndifuza kubwira abajyanama bagenzi banjye ko n’ubwo turangije manda inshingano zigikomeza. Manda irarangira ariko inshingano zo kugira uruhare mu iterambere ry’igihugu cyawe ntizijya zirangira, zirakomeza.”

Bamaze kubwirwa ibyagezweho n’ibitaragerwaho, Umuyobozi w’Akarere ka Burera akaba n’umwe mu bagize Inama Njyanama y’ako karere yahawe umwanya ngo asobanure uko bashyize mu bikorwa imyanzuro yafashwe “Présentation” mu buryo bw’imibare.

Nk’ibisanzwe, yatangiye asuhuza abaturage beza b’Akarere ka Burera nk’uko abita. Aho yagize ati: “Baturage beza b’akarere ka Burera kandi bafatanyabikokorwa, mbere y’uko mbagaragariza iby’uko twashyize mu bikorwa imyanzuro n’ibyemezo byafashwe n’Inama Njyanama, mumfashe dusuhuze abashitsi batugendereye nk’uko bababeretse.”

Atangira yagaragaje ishusho y’Akarere ka Burera naho gaherereye; Asobanura mu magambo arambuye agaragaza n’imibare y’uko Akarere ka Burera gahagaze, ashingiye ku bipimo by’Ubukungu; Imibereho myiza n’Imiyoborere myiza, agaragaza n’imbogamizi ku bitaragerwaho.

Yabisobanuye mu buryo bukurukira:

A. Inkingi y’Ubukungu.

Hahujwe ubutaka ku bihingwa byatoranijwe, aho ku bigori Akarere ka Burera, bavuye kuri hegitari ibihumbi 12,450 bakagera kuri hegitari 12,507; Ingano, bavuye kuri hegitari 6,450 bagera kuri hegitari 6,506; Ibirayi bavuye kuri hegitari 12,000 bagera kuri hegitari 12,022; Ibishyimbo, bavuye kuri hegitari 19,850 bagera kuri hegitari 19,906 naho imboga, bavuye kuri hegitari 561 bagera kuri hegitari 599.

Mu gukoresha inyongera_ musaruro, DAP Akarere ka Burera bavuye kuri toni 1,343 bagera kuri toni 1,384; NPK, bavuye kuri toni 1,647 bagera kuri toni 539; Urée, bavuye kuri toni 457 bagera kuri toni 3,539 naho indi() bavuye kuri toni 476 bagera kuri toni 768. Mu guhinga imbuto z’indobanure: Ibigori bavuye kuri toni 158, bagera kuri toni 261; Ingano bavuye kuri toni 265, bagera kuri toni 283.

Kongera umusaruro w’ibihingwa byatoranijwe, umusaruro kuri hegitari: Ibigori, bavuye kuri toni 4,4 bagera kuri toni 5,2; Ingano, bavuye kuri toni 3,1 bagera kuri toni 3,25; Ibirayi, kuri bavuye kuri toni 19,7 bagera kuri toni 25,3; Ibishyimbo, bavuye kuri toni 2,6 bagera kuri toni 2,9 naho Amashaza bavuye kuri toni 1,82 bagera kuri toni 2,32. Akarere ka Burera hahinga n’igihingwa ngenga bukungu cy’IBIRETI, bavuye kuri toni 60 bageze kuri toni 62, mu mwaka w’2021_ 2026.

Hari n’igikorwa cyo gutera intanga mu matungo: Inka zatewe intanga mu mwaka 2021_ 2026, Akarere ka Burera bavuye ku nka ibihumbi 4,223 bageze ku nka ibihumbi 5,520 naho imitavu yavutse, bavuye ku mitavu 1990 bagera ku bihumbi 2,856. Amatungo yorowe yavuye ku bihumbi 45,000 agera ku bihumbi 47,950, boroye intama; Ihene; Inkoko; Inkwavu; Ingurane ndetse n’imbwa. Hari amatungo yakingiwe, hakunze kugaragara indwara y’igifuruto; Ubutaka; Ubuganga n’amakore, bamaze igihe barafungiwe kubaga amatungo no gukora ingendo z’amatungo kubera icyorezo cya RVF ariko ubu igikorwa cyo kuyavura no kuyakingira cyararangiye barakomorewe. Ku bijyanye n’ubwishimgizi bw’amatungo, hishingirwa: Inka; Ingurube n’inkoko kandi ibipimo bigenda bizamuka.

B. Inkingi y’imibereho myiza.

Ku bijyanye no gu gukwirakwiza amashanyarazi n’ibigo bifite amashanyarazi ndetse no gukwirakwiza amazi: Ingo zari zifite amashanyarazi ni ibihumbi 68,627, ingo z’akarere zose murizo zari ibihumbi 106,773 ingo zimaze guhabwa amashanyarazi ni ibihumbi 97,487 zihwanye na 91,30% naho ingo zari zifite amazi ni ibihumbi 52,374 mu ngo ibihumbi 106,773 aho ingo zimaze guhabwa amazi ari ingo ibihumbi 69,466 zihwanye na 65%. Bafite ingomero ebyiri (2): Urugomero rwa Butaro, bavuye kuri megawati 2,20 bagera kuri megawati 9; Urwa Ntaruka, bava kuri megawati 2,6 bagera kuri megawati 11,5;

Hubatswe n’imihanda: Umuhanda Kidaho_ Nyagahinga_ Gahunga, ni umuhanda washizwemo latérite w’ibirometero 35,4 ndetse n’umuhanda Base_ Butaro_ Kidaho wa Kaburimbo w’ibirometero 63, hamaze kubakwa ibirometero 20.

Kwizigamira muri Ejoheza, bavuye kuri miriyoni 345,957,000 Frw bageze kuri miriyoni 529,456,000 Frw; Mu bukerarugendo, muri RDB “Revenue Sharing” habonetse miriyoni 494,864,000 avuye kuri miriyoni 43,082,000Frw.

Urubyiruko n’abagore bihangiye imirimo, bavuye ku bihumbi 6,748 bagera ku bihumbi 9,535 hari n’imishinga ibateza imbere binyuze mu bigo by’imari. Hubatswe udukiriro, bava kuri kamwe(1) bageze kuri dutatu (3).

Iterambere ry’uburezi “Ibyumba by’amashuri”: Ibyumba by’abakobwa batangiriye kuri 0, ubu bafite 16; Training horz zari 10, ubu bafite 114; Ibikoni bavuye ku10, ubu bafite 108; Ku byumba bisanzwe bavuye ku 21, ubu bageze ku 181 naho TVT bavuye ku byumba 5, ubu bageze ku byumba 37. Asmut 20.056 ubu ni 11,712.

Ibyerekeranye n’iterambere ry’ubuzima(%): Ibitaro bya Butaro bifite umwihariko wo kuvura Kanseri na Kaminuza mpuzamahanga yabyo, bifatwa nk’ibitaro by’ubukerarugendo muri Afrika nzima: Kuboneza urubyaro, bavuye kuri 51 bageze kuri 61,7; Kwipimisha inda ziri munsi y’ibyumweru 12, bavuye kuri 73,72 bagera kuri 83,6; Kwipimisha inda inshuro enye(4): Bavuye kuri 69 bagera kuri 79,3 naho kuri Mutuelle de santé: Bavuye kuri 94,7%, aho umwaka washyize bari bafite 100% abaturage bose bivuza.

Kugwingira: Ubushakashatsi bwa 2019, bushingiye ku buzima twari difite 41,6 ubu dufite 36,6 ariko turacyari hasi kuko tugomba kuba turi hasi ya 15.

Meya Solina yagize ati: “Abaturage b’Akarere ka Burera, Nyakubahwa Président wa Repubulika yabahaye amafaranga yo kwiteza imbere. Aho umuturage ahabwa ibihumbi 100,000frw akayasubizanya n’inyungu ntoya y’ibihumbi 2,000frs gusa mu gihe cy’imyaka ibiri(2). Aha abayihawe ni ibihumbi 2,706 ubu bageze ku bihumbi 2,895; Kugaruza inguzanyo, twavuye kuri 51 tugeze kuri 86.”

Madame MUKAMANA Solina, Umuyobozi w’Akarere ka Burera.

Aborojwe muri gahunda ya Girinka, bavuye ku bihumbi 14,249 bageze ku 18,802 naho imiryango itishoboye yubakiwe, yose ni 632 ivuye kuri 363; Iyubakiwe ubwiherero, ni 973 igera ku bihumbi 6,891 naho abasenyewe n’ibiza, bavuye ku 125 bagera kuri 662.

C. Inkingi y’Imiyoborere myiza_ Ubutabera n’Umutekano.

Iterambere ry’imiyoborere myiza(%):  Gahunda ya NDUMUNYARWANDA, bavuye kuri 83,3 bagera kuri 97,4; Imanza za Leta zarangijwe, bavuye kuri 28,5 bagera kuri 85; Abunzi bakemuye ibibazo ku kigero cya 99,7%. Uko abaturage babona Ubuyobozi, bavuye kuri 73,6% bagera kuri 82,1%. Uko bagiye bakemura ibibazo ku bufatanye n’abunzi: Mu rwego rw’Ubutabera, bageze kuri 91,3 naho gukemura ibibazo byakiriwe bageze kuri 99,7%.

Hari ibindi bibazo byagiye byakirwa muri système ya MBAZA, aho umuturage abaza akoresheje telefoni ye. Bakiriye ibibazo ibihumbi 42,320 kandi byose byabonewe ibisubizo, byakemutse 100%; Ibibazo byabajijwe Umuvunyi byakemutse ku kigereranyo cya 92,2%; Ibibazo byabajijwe Abadepite, byakemuwe ku kigereranyo cya 96,1% naho ibibazo byagiye byakirwa mu nteko z’abaturage, byakemutse 99,5%.

Aha Umuyobozi w’Akarere ka Burera, Madame Soline yagize ati: “Muri Gahunda ya DUHARIKUBWANYU, bitagombye inteko z’abaturage abayobozi nyuma ya saa sita tuva mu biro tukamanuka tukegera abaturage iwabo nk’uko Nyakubahwa Président wa Repubulika ahora abidusaba. Byari ibihumbi 2007, twabikemuye kuri 95%; Ibibazo byabajijwe Abunzi muri iyi Gahunda byakemuwe ku kigereranyo cya 99,7% naho kurangiza imanza tubikemura ku kigereranyo cya 96%.”

Kwimakaza Ubumwe n’Ubwiyunge bw’abanyarwanda, tugeze kuri 95,8% naho Ubudaheranwa turi kuri 89,1%. Ingamba k’Ubumwe n’Ubudaheranwa, muri uku kwezi kwa 10/2026 ni ukwezi kwahariwe iki kibazo kugira ngo barebe ko icyo cyuho “Gap” cyavamo, ati: “Maze Ubumwe bwacu, bube Imbaraga zacu.”

Ku mitangire ya Service, aha Madame MUKAMANA Solina yagize ati: “Twubakiwe ibiro by’Akarere byiza, mumfashe dushimire Nyakubahwa Président wa Repubulika y’u Rwanda wadutekerejeho. Muri uru rwego hubatswe Ibiro by’utugari birindwi (7), hasanwa n’utugari umunani (8). Muri urwo rwego kandi, twafashije Abanyamahanga Nshingwabikorwa b’utugari kwigurira moto.”

Imari y’akarere, bavuye kuri miriyoni 900,000,000frw bagera kuri miriyari 25,000,000,000frw naho kwinjiza Imisoro n’Amahooro, bavuye kuri miriyari 1,000,100,000frw bagera kuri miriyari 41,000,000,009 Frw; Mu ishyirwa mu bikorwa ry’ubugenzuzi bw’Imari ya Leta: Muri 2021, bari kuri 72%; Muri 2023, bari kuri 60%; Muri 2024, bari kuri 75% naho 2025, bari kuri 69%.

Meya Solina yakomeje agira ati: “Muri iyi manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, natwe ntitwatanzwe mu dusha harimo: Gahunda DUHARIKUBWANYU, idufasha kwegera abaturage no kubaganiriza; Gahunda ya Umubyizi Ntahanye, aho buri saa mbiri z’ijoro umuyobozi yisuzuma akareba icyo yakoze; Gahunda ya Twisuzume Twikebure, iba buri wa gatatu. Gahunda ya Uruhare Rwanjye mu Isibo, dukurikirana umuturage tumusanze mu Isibo abarizwamo na Gahunda ya Imihigo Barometers, aha ni ukugaragaza imihigo dukoresha ikoranabuhanga bikanagabanya ubwinshi bw’impapuro dukoresha mu mihigo.”

Mu rwego rw’umutekano, bari bafite n’ikibazo cy’ubwato n’abaturage batagiraga amajire Polisi y’Igihugu ibatera inkunga ibaha ubwato n’amajire, aha yashimiye urwego rwa Polisi y’Igihugu ku bufatanye badahwema kugaragariza ubuyobozi n’abaturage b’Akarere ka Burera. Irondo n’inzego z’umutekano, saa munane z’ijoro twafashe ibasambo byibaga amatungo magufi “Intama n’ihene”.

Na ba mutima w’urugo, ku bufatanye n’Inzego z’Umutekano “Ingabo na Police” zikorera mu karere ka Burera hamenwe ibiyobyabwenge birimo Kanyanga n’inzoga zitujuje ubuziranenge kugira ngo wa mwana uri mu muryango akure azi ko kubinywa ari bibi. Umwana akure azi ko kunywa amata cyangwa igikoma ari ingenzi kandi  aribyo byiza.

Meya Solina yavuze kandi ko ibikorwa by’UMUGANDA byunganiye ingengo y’imari y’Akarere, aho babonye miriyari 4,133,000,000 frw angana n’ibikorwa by’umuganda; Kugabanya igipimo cy’ubukene bavuye kuri 49,% ubu bageze  kuri 22%; Mutuelle de santé, bavuye kuri 94% umwaka ushize bari ku 100%.

Meya Solina, Yagaragaje ibindi bigihari byazitabwaho muri manda izakurikira, harimo: Kugabanya icyuho mu kubona amazi meza kuko bari kuri 65%; Kongeera imirimo misha no kuyihanga ku rubyiruko n’abagore, binyuze mu ishooramari ry’imishinga mito n’icyitiritse. Baravuga ngo iyo umugore afite amafaranga ni urugo ruba ruyafite, ngo kandi iyo Urubyiruko rufite amafaranga ntirwishoora mu ngeso mbi.

Gukomeza gukurikirana ubwishingizi bw’amatungo magufi n’amaremare, nk’inkoko; Ingurube n’inka. Gukurikirana ejoheza, hifashishijwe amatsinda y’abaturage; Kumenyereza abayobozi kubazwa inshingano no gukorera hamwe; Kongerera agaciro ibikomoka ku buhinzi no gushaka isoko; Kubungabunga igishanga cy’Urugezi n’ibiyaga “Burera na Ruhondo”; Gushishikariza abaturage ishooramari ryambukiranya umupaka; Kubaka isoko rya Butaro. Kubaka Urwibutso rw’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi 1994 kuko uruhari bigaragara ko mu iyubakwa ry’umuhanda Musanze_ Cyanika, umuhanda ushobora kuhasatira.

Meya MUKAMANA Solina, yasoje Présentation ashimira abafatanya bikorwa barimo: Abaturage; Abakuru b’imidugudu; Abanyamahanga Nshingwabikorwa b’utugari; Abanyamahanga Nshingwabikorwa b’imirenge; Abakozi b’Akarere bose; Abajyanama n’Inama Njyanama bose; Inzego z’Umutekano “Ingabo na Polisi”, harimo na Nyobozi bafatanya umunsi ku wundi, abashishikariza kandi abasaba gukomeza kugira ubumwe n’ubwuzuzanye mu kazi kuko aribyo byabafashije kugera aho bari ubu. Ati: “Ubumwe bwacu ni Imbaraga zacu!”

Meya wa Burera, Madame MUKAMANA Solina, mu gusoza yakomeje agaragaza ko hari imigabo n’imigambi ya Nyobozi y’Akarere ka Burera ndetse anavuga na zimwe mu mbogamizi zatumye ibyemezo byose byafashwe bitajya mu bikorwa. Yavuze ku bijyanye no gutanga service ndetse yongeraho ko n’ubwo manda igiye kurangira bazakomeza gukorera hamwe kugeza ku munota wa nyuma, ibitaragerwaho bigakomeza gushakirwa ibisubizo ko kandi bimwe muri byo bigiye kwihutishwa.

Yagize ati: “Hari amahoteri, yavuye kur’abiri(2) ubu ni atatu(3) kubera umuhanda wa kaburimbo ibikorwa bizegerezwa abaturage. Twakuye abaturage mu manegeka; Twubakira abatishoboye kandi ibikorwa bizarushaho kwiyongera kuko habonetse n’igishushanyo mbonera ‘Master Plan’.”

Yakomeje agira ati: “Ibitaro bya Butaro na Kaminuza yabyo mpuzamahanga, nabyo  bifatwa nk’ibitaro by’ubukerarugendo kuko bifite umwihariko wo kuvura indwara ya Kanseri hano muri Afrika.”

Nyuma yo kugaragaza ibyagezweho byose “Présentation”, abitabiriye umuhango w’imurikabikorwa by’Inama Njyanama y’Akarere ka Burera bahawe umwanya bungurana ibitekerezo. Aho batanze inama n’ibyifuzo kandi habajije n’ibibazo, mbese bariniguye: Bagarutse ku bijyanye n’igwingira, byagiye bivugwa ko riterwa n’imirire mibi; Imirimo yahanzwe ikiri mike; Havugwa umusaruro utajyanye n’ifumbire yatanzwe; Havugwa ibipimo bikiri hasi, by’uko abaturage bishimiye ubuyobozi ndetse n’ukuntu hakorwa ibishoboka ntihabe ubusumbane bukabije hagati y’abaturage.

Kuri ibi bibazo byose n’ibyifuzo byatanzwe, Meya wa Burera Madame MUKAMANA Solina yabisubije mu magambo make. Agaragaza imbogamizi ariko kandi avuga ko byafatiwe ingamba.

Yagize ati: “Byose turabizi kandi byafatiwe ingamba, Akarere ka Burera dufite gahunda nyinshi kandi zose zigamije gushyira umuturage ku isonga muri zo hari: Gahunda y’umwihariko w’Akarere kacu ka Burera, twise ‘Duhari ku bwanyu’ n’izindi ziyunganira. Ibi ni agashya kacu: Navuga nk’Umubyizi Ntahanye; Twisuzume Twikebure; Uruhare Rwanjye mu Isibo ndetse n’Imihigo Barometers, izi zose ni gahunda zigamije gushyira umuturage tureberera ku Isonga nk’uko Umukuru w’Igihugu cyacu, Nyakubahwa Paul KAGAME abidusaba.”

Yakomeje agira ati: “Abaturage bishimiye kandi bafitiye icyizere imiyoborere ya Nyakubahwa Paul KAGAME 100%; Icyizere bafitiye Ingabo z’Igihugu kigeze kuri 99,9%, bityo kuba tugifite icyuho ‘Gap’ iwacu ni uko hakigaragara abayobozi bateshuka ku nshingano, baha service mbi abaturage: Batangira akazi bakerewe; Bababwira nabi; Itonesha n’icyenewano; Babaka ruswa; Babasiragiza n’indi myitwarire mibi igayisha ubuyobozi.

Bityo abo bayobozi, ntituzabihanganira kuko tuzakora ibishoboka byose umuyobozi abe bandebereho. Ikindi ni uko tugiye gushishikariza abakora ishoora mari, gukomeza guhanga imirimo misha yiyongera ku ihari kugira ngo batange akazi ku baturage benshi. Naho ku bijyanye n’igwingira, hirya no hino mu marerero yose nk’uko ari hose mu karere ka Burera twatangiye kwigisha ababyeyi isuku no gutegura indyo yuzuye kandi hose duha abana bato amata n’amagi ndetse no ku bigo by’amashuri. Ikindi ni ukwita ku buzima bw’umwana n’umubyeyi mu minsi igihumbi ‘1,000’, izi ngamba zose n’izo zizatuma mu karere kacu igwingira ry’abana riba amateka. Ati: Buri wa kane w’icyumweru cya gatatu cy’ukwezi turamanuka, tukajya mu tugari gufata ibipimo ku mikurire y’abana. Aho dusanze hari ikibazo tuhashinga umwotso tukigisha.”

Hakurikiyeho agakino kari gafite insanganyamatsiko igira iti: “Imiyoborere myiza ishingiro ry’Iterambere ry’Umuturage”. Abari muri uyu muhango, bibukijwe ko Inama Njyanama ari urwego rwumva ibibazo by’abaturage rukabikorera ubuvugizi.

Intumwa ya Ministeri y’Ubutegetsi bw’igihugu, ni Bwana Alexis nawe yahawe umwanya ashimira Inama Njyanama y’Akarere ka Burera.

Yagize ati: “Minisiteri y’Ubutegetsi bw’igihugu, yantumye ngo ku bifuza gukomeza muri izi nshingano amarembo arafunguye ariko ko abifuza gukomeza muri izi nshingano bakwiye kuba biyumvisha uburemere bwazo nk’uko bikubiye muri gahunda y’icyerekezo 20_ 50. Abatazakomeza muri izi nshingano nabo, bazakomeze kuba abavugizi b’inzego z’imitegekere y’Igihugu.”

Bwana HAKIZIMANA Alexis, Intumwa ya MINALOC.

Nyuma haza ijambo rya Guverineri, nawe yashimye ibikorwa byose Inama Njyanama y’Akarere ka Burera yagezeho kandi abasabira imidari y’ishimwe nk’uko ahandi byabaye ndetse aha ikaze umushitsi mukuru.

Yagize ati: “Uyu munsi ubutumwa bwanjye buraba bugufi, byose byavuzwe kandi byasobanutse ibindi turabibwirwa n’Imboni yacu ariko sinabura gushima Ubuyobozi bw’Akarere ka Burera n’abagize Inama Njyanama bose ku bikorwa batumurikiye. Kubera ibyagezweho mbasabiye imidari y’urwibutso kuko mwakoze neza. Ibikorwa mwagezeho ntimwabigezeho mwenyine, mwafatanije n’abafatanya bikorwa banyu ‘PSF; JDAF na Société civile’ nabo ndabashimiye. Ibyagezweho ntawabyifasha wenyine kuko umunyarwanda yaciye umugani ngo ‘Inkingi imwe ntigera inzu’, muri urwo rwego ibitararangira byihutishwe kimwe n’ibibazo bihari bishakirwe ibisubizo mu buryo bwihuse. Nsoje mbashimira ku bikorwa byiza mwagezeho, Burera ihore ku Isonga n’abaturage bayo kandi nsongere ubutumwa bwa MINALOC ngo ‘Imiryango irafunguye, ku bifuza kwinjira mu yindi manda’.”

Bwana MUGABOWAGAHUNDE Maurice, Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru.

Umushitsi mukuru muri Minisiteri y’Ikoranabuhanga na Innovation, Bwana Yves Iradukunda akaba n’Imboni y’Akarere ka Burera yagize ati: “Ndashima ibikorwa byakozwe n’abagize Inama Njyanama y’aka karere ka Burera, mwabigezeho mufatanije n’abafatanyabikorwa banyu ndetse n’abaturage, ni ubwa mbere ngeze muri aka karere kanyu kandi nagize amahirwe yo kwifatanya namwe. Ku bijyanye n’uyu munsi Governor yabigarutseho n’intumwa ya Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu yabivuze, nk’uko kandi twabyumvise muri Présentation zakozwe n’ibitekerezo abandi batanze. Reka rero umuturage ahore ku Isonga, imvugo ikomeze ibe ingiro kuko niyo ntero nasanze.”

Yakomeje agira ati: “Ndabizeza ubufatanye, Njyewe bwite ndetse na Minisiteri mpagarariye. Turandure ubusinzi, birumvikana hari imbogamizi kubera imiterere y’aho Akarere kari. Umupaka muremure w’ibirometero 63, twirinde imbere tunakumire icyabangamira Iterambere ry’umuturage. Gutanga service zinoze ni ngombwa kuko nagiye mbibona mu myanzuro ko hakiri imbogamizi, hakoreshwe ikoranabuhanga ryihutishe Iterambere. Iyo midari y’ishimo bayibahe, izababere urwibutso ko mwakoze neza. Icyo nasorezaho tunoze service dutanga twifashishije ikoranabuhanga, ntibizabe aka wa mugani ngo ‘Umubumbyi arira k’urujyo’. Ndabashimiye imigabo n’imigambi mufite, mukomerezaho turi kumwe no mu yindi manda.”

Bwana Yves IRADUKUNDA, Ministre w’Ikoranabuhanga na Innovation.

Muri uyu muhango, abafashe ijambo bose bashimye ibikorwa byagezweho n’Inama Njyanama y’Akarere ka Burera kandi bose bagushaga ku ntego ko umuturage akomeza guhora ku Isonga ndetse hagomba gukorwa ibishoboka byose ngo ntihabe intera ikabije hagati y’umukire n’umuturage uciye bugufi. Bityo rero, abayobozi bahawe umukoro wo kugira ngo harandurwe icyaricyo cyose cyatuma umuturage akomeza gusubira inyuma n’ubusinzi.

Muri uyu muhango, abafatanyabikorwa bamuritse ibikorwa byabo. Uruganda SAGA BLESSING narwo rwari mu bitabiriye uyu muhango kandi Umuyobozi warwo akaba na nyirarwo, Bwana Valens MUDATSIKIRA ni nawe uhagarariye abikorera “PSF” mu karere ka Burera. Abafatanyabikorwa banasabwe kurushaho gushoora imari yabo mu bikorwa bitanga akazi mu baturage ndetse basabwa no guhanga imirimo misha, mu rwego rwo gukomeza guteza imbere Akarere kabo.

Bwana Valens MUDATSIKIRA, Umuyobozi w’uruganda SAGA BLESSING.

Karibumedia.rw

Share. Facebook Twitter WhatsApp Threads
MANIRAGUHA Ladisilas
  • Website

Related Posts

MUSANZE: Abashoje Manda muri Njyanama bagikeneye kuguma mu nshingano babwiwe ko inzira ziharuye

September 14, 2026

AMAJYARUGURU: Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru yasabye abikorera kunoza ibyo bakora kandi byujuje ubuziranenge

September 3, 2026

Burera: Dukumire Ibiza, dusana imihanda; Dusibura imiferege; Dukora ibiraro ndetse tuzirika n’ibisenge by’amazu

August 30, 2026
Leave A Reply Cancel Reply

Inkuru Wasoma

MUSANZE: MANIRAGABA Innocent uzwi nka MAYIRA ari mu maboko atari aye, nyuma yo gufungisha umukozi we

March 8, 20261,880 Views

BURERA: Umujura ruharwa akomeje gukingirwa ikibaba

February 20, 20261,629 Views

Burera: Abaturage barinubira serivisi mbi bahabwa, baratabaza ubuyobozi bw’akarere

August 5, 20251,146 Views

Breaking News: Burera mu murenge wa Cyanika, ishyamba ry’ikirunga cya Muhabura ryongeye gushya

August 14, 20261,062 Views

BURERA: Ibikorwa by’Inama Njyanama muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, byubakiwe ku gushyira umuturage ku Isonga

By MANIRAGUHA LadisilasSeptember 17, 20260

Ku itariki ya 15/09/2026 ku karere ka Burera habereye umuhango/ Ibirori, aho abagize Inama Njyanama…

MUSANZE: Abafatanyabikorwa ba Red Rocks biyemeje kurwanya indwara z’ibyorezo

September 15, 2026

MUSANZE: Abashoje Manda muri Njyanama bagikeneye kuguma mu nshingano babwiwe ko inzira ziharuye

September 14, 2026

EAC: Inyabutatu mu kurengera ibidukikije, umusingi w’iterambere muri Afurika y’ibirasurazuba

September 11, 2026

Karibu Media Ijwi ry'Abaturage muri Rubanda

Tel:+250-788-354-794
Email:info@karibumedia.com

Facebook X (Twitter) Instagram YouTube
Amakuru Mashya

BURERA: Ibikorwa by’Inama Njyanama muri manda y’imyaka itanu 2021_ 2026, byubakiwe ku gushyira umuturage ku Isonga

September 17, 2026

MUSANZE: Abafatanyabikorwa ba Red Rocks biyemeje kurwanya indwara z’ibyorezo

September 15, 2026

MUSANZE: Abashoje Manda muri Njyanama bagikeneye kuguma mu nshingano babwiwe ko inzira ziharuye

September 14, 2026
Amakuru Akunzwe

MUSANZE: MANIRAGABA Innocent uzwi nka MAYIRA ari mu maboko atari aye, nyuma yo gufungisha umukozi we

March 8, 2026

BURERA: Umujura ruharwa akomeje gukingirwa ikibaba

February 20, 2026

Burera: Abaturage barinubira serivisi mbi bahabwa, baratabaza ubuyobozi bw’akarere

August 5, 2025
Facebook X (Twitter) Instagram Pinterest
  • Ahabanza
  • Aboturibo
  • Serivisi
  • Privacy Policy
  • Kinyarwanda
  • Français
  • Kiswahili
  • English
© 2026 Karibu Media.Alright reserved

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.