
Corneille Nangaa, umuyobozi wa Front pour la Refondation de la Nation (FRN), yatangaje amagambo akomeye arega uwahoze ari Minisitiri w’Intebe wa Congo, Étienne Tshisekedi kugira uruhare mu rupfu rwa Patrice Emery Lumumba, intwari y’igihugu.
Nangaa yanenze Perezida Félix Tshisekedi, amushinja gushaka gushyira se mu rwego rw’intwari z’igihugu, iruhande rwa Lumumba, avuga ko ibyo ari ugusuzugura amateka no guha icyubahiro uwo yita uwagize uruhare mu iyicwa rye.
Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X, Nangaa yagaragaje ibyo avuga ko ari amateka y’uruhare rwa Étienne Tshisekedi mu butegetsi bwa Mobutu Sese Seko, kuva mu myaka ya mbere y’ubwigenge bwa Congo. Nangaa avuga ko ubwo Mobutu yari amaze gufata ubutegetsi ku nshuro ya mbere, Étienne Tshisekedi, wari Umuyobozi mukuru wungirije ushinzwe ubutabera, yashyize umukono ku mpapuro z’ifatwa rya Patrice Emery Lumumba.
Amushinja kandi kuba yaragize uruhare mu bikorwa byatumye Lumumba ashyikirizwa abamwishe.

Mu byo yagarutseho, Nangaa yanavuze ko izina rya Tshisekedi rifitanye isano n’itsinda ryajyanye bamwe mu bashyigikiraga Lumumba i Bakwanga muri Gashyantare 1961, aho avuga ko bishwe. Yavuze amazina ya Finant Jean; Muzungu Christophe; Elengesa Pierre na Nzuzi Emmanuel. Nangaa yakomeje ashinja Étienne Tshisekedi, ubwo yari Minisitiri w’umutekano w’imbere mu Gihugu ndetse na Minisitiri w’Ubutabera mu butegetsi bwa Mobutu, kuba yarashyigikiye ku mugaragaro iyicwa ry’uwahoze ari Minisitiri w’Intebe Évariste Kimba n’abandi bahoze ari abaminisitiri batatu: Jérôme Anany; Emmanuel Bamba na Alexandre Mahamba. Yanamushinje kugira uruhare mu mitekerereze ya politiki y’ubutegetsi bwa Mobutu, avuga ko yari mu banditse inyandiko ya Manifestr ya N’Sele, yafatwaga nk’ishingiro ry’imitegekere y’igitugu ya Mobutu.
Yongeye kumuhuza n’ibyabaye ku bandi batavuga rumwe n’ubutegetsi, barimo André Guillaume Lubaya na Pierre Mulele.
Nangaa yanenze Félix Tshisekedi ku birebana n’Urwibutso rwa Lumumba Mu gice gikurikiraho cy’ubutumwa bwe, Corneille Nangaa yerekeje ibirego kuri Perezida Félix_ Antoine Tshisekedi.
Nangaa avuga ko Perezida Tshisekedi yashatse kwishyura ibyo se ashinjwa kuba yarakoreye Lumumba, agarura muri Congo igice cy’umubiri wa Lumumba cyari gisigaye, ari cyo ryinyo rimwe. Ariko amushinja kuba ubuyobozi bwe bwarananiwe kurinda neza urwibutso rw’iyo nyubako rwari ruri hafi y’ihuriro ry’imihanda rya Limete, avuga ko mu Ugushyingo 2024 rwasahuwe, agasanduku karimo iryo ryinyo kakamenagurwa.
Nangaa yanenze uburyo ubutegetsi bwa Kinshasa bwakoresheje kandidatire ya Juliana Lumumba mu matora y’Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF). Yashinje Félix Tshisekedi kurenga ku bwumvikane bwari hagati y’ibihugu bya Afurika, hanyuma akemera gushyigikira umukandida wa Romania mu buryo avuga ko bwabaye ibanga.
Yavuze ko ibyo byarangiriye mu nama ya OIF itabashije gutora Umunyamabanga Mukuru mushya. Nangaa avuga ko Juliana Lumumba, umukobwa wa Patrice Lumumba, yaba yarakoreshejwe muri ayo makimbirane ya dipolomasi.
Yavuze no ku mpamyabumenyi y’icyubahiro Tshisekedi yahawe i Moscow
Nangaa yanenze Perezida Félix Tshisekedi ku birebana n’uruhare rwe mu nama ya nyuma y’Uburusiya na Afurika. Avuga ko Tshisekedi yagiye mu gihugu cy’Uburusiya, aho Lumumba yiciwe, akagirana ibiganiro mu ibanga ndetse akabona impamyabumenyi y’icyubahiro ya dogitora muri kaminuza yitiriwe Patrice Emery Lumumba.
Ku bwa Nangaa, ibyo ni ikimenyetso cy’uburyarya bukabije, cyane cyane ko avuga ko ari umuntu ukomoka mu muryango w’uwo ashinja kugira uruhare mu rupfu rwa Lumumba wahawe icyubahiro muri kaminuza yitiriwe uwo Lumumba.
FRN ivuga ko izakuraho icyo yise kugoreka amateka
Mu gice cya gatandatu cy’ubutumwa bwe, Nangaa yagarutse ku gitekerezo cyo gushyira Étienne Tshisekedi mu rwego rw’intwari z’igihugu, iruhande rwa Patrice Emery Lumumba. Yavuze ko ari igikorwa kibabaje kandi gisuzugura amateka, asobanura ko bidakwiye ko umuntu ashinjwa kugira uruhare mu iyicwa ry’intwari y’igihugu na we ahabwa icyubahiro nk’icyo.
Yanenze bamwe mu badepite bavuga ko bashyigikiye Lumumba, ariko bakaba baratoye bashyigikira icyo gitekerezo.
Mu gusoza, Nangaa yavuze ko nubwo ubutegetsi bwa Kinshasa bwakomeza gutanga ibihembo, imidari no kubaka inzibutso, abaturage ba Congo batazibagirwa amateka. Yatangaje ko FRN niramuka ifashe ubutegetsi, izasubiza ibintu mu murongo, igaragaze abo ishinja kugira uruhare mu byabaye kandi ikureho ibyo yise kugoreka amateka.
Yashoje ubutumwa bwe avuga ko Repubulika ihora ihangana n’amahitamo abiri: kuyikorera kuva ku babyeyi kugeza ku bana, cyangwa kuyigambanira kuva ku babyeyi kugeza ku bana.
Umusozo, amagambo ya Corneille Nangaa yongeye gukaza impaka za politiki n’amateka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, cyane cyane ku ruhare rw’abanyapolitiki bo mu bihe bya Mobutu mu rupfu rwa Patrice Emery Lumumba, ndetse no ku cyemezo cyo gushyira Étienne Tshisekedi mu ntwari z’igihugu.
Icyakora, ibirego byose Nangaa yagaragaje ni ibitekerezo n’ibyaha ashinja umuryango wa Tshisekedi, kandi bigomba gufatwa nk’ibirego bye kugeza igihe byemejwe n’inyandiko z’amateka zizewe cyangwa iperereza ryigenga.
Icyo iyi mvugo igaragaza ni uko urugamba rwa politiki muri Congo rutakigarukira ku butegetsi n’umutekano gusa, ahubwo runakomeje no mu gusobanura amateka no guharanira uko abayobozi n’intwari z’igihugu bazibukwa.

Karibumedia.rw
